Twoja decyzja. Jasno wyrażona.
Karta Dawcy pomaga zakomunikować osobiste stanowisko dotyczące dawstwa po śmierci. Nie zastępuje prawa ani procedur medycznych. Jej wartość polega przede wszystkim na tym, że może pomóc Twoim bliskim wiedzieć, jaka jest Twoja decyzja.
Narzędzie komunikacji własnej woli, nie dokument urzędowy
Karta Dawcy jest prostym sposobem zapisania i posiadania przy sobie informacji o osobistym stanowisku wobec pośmiertnego dawstwa narządów. Może pomagać w rozmowie z bliskimi i przypominać o decyzji, która została świadomie podjęta.
W Polsce obowiązuje model zgody domniemanej. Osoba, która nie sprzeciwia się możliwości pośmiertnego pobrania narządów, nie ma obowiązku rejestrowania swojej zgody w państwowym rejestrze. Karta nie jest więc warunkiem dawstwa i nie zastępuje procedur określonych prawem.
KARTA DAWCY
Informacja o osobistym stanowisku wobec pośmiertnego dawstwa narządów.
Karta Dawcy rejestrdawcow.pl nie jest dokumentem tożsamości, dokumentem urzędowym ani wpisem do państwowego rejestru. Jej funkcją jest przede wszystkim czytelne komunikowanie osobistego stanowiska.
Między przepisem prawa a decyzją człowieka pozostaje jeszcze komunikacja
Można znać przepisy i mieć własne stanowisko, a mimo to nigdy nie powiedzieć o nim najbliższym. W sytuacji nagłej bliscy mogą wtedy nie wiedzieć, czego chciała osoba zmarła. Karta nie rozwiązuje wszystkich problemów i nie zastępuje rozmowy, ale może ją rozpocząć, uporządkować i utrwalić.
Dlatego rejestrdawcow.pl nie przedstawia Karty jako produktu, który trzeba „mieć”. To narzędzie dla osoby, która chce świadomie zakomunikować własną wolę. Najpierw wiedza, potem decyzja, następnie rozmowa. Karta jest jednym ze sposobów jej czytelnego wyrażenia.
Zrozum zasady
Sprawdź, jak działa zgoda domniemana, czym jest sprzeciw i jakie są podstawowe reguły polskiego systemu transplantacyjnego.
Określ stanowisko
Decyzja powinna być Twoja, podjęta bez nacisku i oparta na sprawdzonych informacjach, a nie na mitach lub obiegowych przekonaniach.
Powiedz bliskim
Nie pozostawiaj swojej decyzji wyłącznie na karcie. Najważniejsze, aby znali ją ludzie, którzy są Ci najbliżsi.
Co Karta może zrobić, a czego nie zastąpi
Jasne określenie roli Karty zwiększa jej wiarygodność. Nie trzeba przypisywać jej funkcji, których nie ma, aby była użyteczna.
Karta może
- pomóc wyrazić i uporządkować osobistą decyzję,
- stać się punktem wyjścia do rozmowy z rodziną,
- przypominać bliskim o stanowisku jej posiadacza,
- wspierać edukację i odpowiedzialną komunikację o dawstwie.
Karta nie może
- zastąpić obowiązujących procedur medycznych i prawnych,
- zagwarantować, że jej posiadacz zostanie rzeczywistym dawcą,
- stać się dokumentem urzędowym ani dokumentem tożsamości,
- zastąpić Centralnego Rejestru Sprzeciwów lub Poltransplantu.
Karta jest głosem człowieka. Nie jest decyzją medyczną ani administracyjną.
Nie zostawiaj decyzji wyłącznie w portfelu
Poltransplant podkreśla znaczenie poinformowania bliskich o swojej woli. To praktyczna wskazówka o dużym znaczeniu. Karta może być widocznym znakiem decyzji, ale rozmowa sprawia, że rodzina rozumie jej sens i zna stanowisko osoby, która ją podjęła.
Nie musi to być długa ani trudna rozmowa. Wystarczy powiedzieć, że poznałeś zasady, określiłeś własne stanowisko i chcesz, aby najbliżsi je znali. Jeżeli pojawiają się pytania, warto wspólnie sięgnąć do wiarygodnych źródeł, zamiast opierać się na przypadkowych informacjach.
„Chcę, żebyście wiedzieli, jaka jest moja decyzja, i żebyście nie musieli się jej kiedyś domyślać.”
Cztery kroki, które mają więcej sensu niż samo wygenerowanie dokumentu
Przeczytaj zasady dawstwa
Sprawdź, czym jest zgoda domniemana, jakie formy sprzeciwu przewiduje ustawa oraz jaka jest rola Poltransplantu.
Zastanów się nad własnym stanowiskiem
Nie podejmuj decyzji pod wpływem presji. Powinna wynikać z wiedzy, Twoich przekonań i świadomej oceny.
Porozmawiaj z najbliższymi
Powiedz im, jakie jest Twoje stanowisko i dlaczego chcesz, aby je znali. To ważniejsze niż samo posiadanie karty.
Jeżeli chcesz, przygotuj Kartę Dawcy
Potraktuj ją jako dodatkowe narzędzie komunikacji własnej woli, a nie zastępstwo dla wiedzy, rozmowy i obowiązujących procedur.
Co warto wiedzieć przed utworzeniem Karty
„Bez Karty Dawcy nie mogę zostać dawcą.”
Nie. Karta nie jest ustawowym warunkiem dawstwa. W Polsce obowiązuje model zgody domniemanej.
„Karta może ułatwić rozmowę z rodziną.”
Tak. Może stać się konkretnym punktem wyjścia do przekazania bliskim własnego stanowiska i uporządkowania rozmowy.
„Karta jest państwowym dokumentem.”
Nie. Karta rejestrdawcow.pl ma charakter informacyjny i nie jest dokumentem wydawanym przez organ publiczny.
„Sama Karta nie decyduje o pobraniu.”
Tak. O możliwości pobrania decydują przesłanki medyczne, prawne i procedury transplantacyjne.
„rejestrdawcow.pl rejestruje moją zgodę w państwowym systemie.”
Nie. Platforma ma charakter edukacyjny i nie zastępuje państwowych systemów ani Poltransplantu.
„Najważniejsze, aby moja wola była znana bliskim.”
Tak. Znajomość stanowiska przez najbliższych ogranicza niepewność i pomaga uniknąć sytuacji, w której rodzina musi się go domyślać.
Karta funkcjonuje obok prawa, nie zamiast niego
Zgoda domniemana
Art. 5 ustawy transplantacyjnej stanowi, że pobrania po śmierci w celu przeszczepienia można dokonać, jeżeli osoba zmarła nie wyraziła za życia sprzeciwu.
Sprzeciw
Ustawa wskazuje trzy formy sprzeciwu. Centralny Rejestr Sprzeciwów prowadzi Poltransplant. Karta Dawcy nie zastępuje żadnej z procedur związanych ze sprzeciwem.
Najczęściej zadawane pytania o Kartę Dawcy
Nie. Polska ustawa nie wymaga od osoby akceptującej możliwość dawstwa wpisu do rejestru zgód. Karta może komunikować wolę jej posiadacza, ale nie jest państwowym dokumentem ani urzędową rejestracją.
Nie ma takiego obowiązku prawnego. Jeżeli jednak decydujesz się na Kartę, jej praktyczny sens polega na tym, że może być dostępna jako czytelna informacja o Twoim stanowisku.
Nie należy ich przeciwstawiać, ale rozmowa ma podstawowe znaczenie. Karta może ją wspierać i utrwalać, natomiast bezpośrednie poinformowanie bliskich pozwala im rzeczywiście poznać Twoją wolę.
Nie. Możliwość pobrania zależy od konkretnych okoliczności medycznych oraz procedur transplantacyjnych. Karta nie może zagwarantować, że dana osoba zostanie rzeczywistym dawcą.
Nie. rejestrdawcow.pl jest platformą informacyjną i edukacyjną. Nie prowadzi państwowego rejestru zgód i nie zastępuje Centralnego Rejestru Sprzeciwów prowadzonego przez Poltransplant.
Masz prawo wyrazić sprzeciw. Ustawa przewiduje trzy jego formy, w tym wpis do Centralnego Rejestru Sprzeciwów. Informacja o tym prawie jest integralną częścią odpowiedzialnej edukacji o dawstwie.
Najpierw zrozum. Potem zdecyduj. Następnie porozmawiaj.
Jeżeli poznałeś zasady i chcesz przygotować Kartę Dawcy, możesz przejść do generatora. Jeżeli potrzebujesz jeszcze informacji, wróć do przewodnika po zasadach dawstwa w Polsce.